‘Diversiteit gaat óók over verschil in levenservaring’

Als bevlogen commissaris zet Erica van Engel zich vol overtuiging in voor diversiteit en maatschappelijk ondernemerschap. Bij een kop thee bij haar thuis in Rotterdam vertelt ze waarom.

‘Diversiteit gaat voor mij verder dan man/vrouw-verhoudingen, leeftijd en etniciteit’, benadrukt Erica van Engel. ‘Een raad van commissarissen heeft mensen nodig met uiteenlopende perspectieven en levenservaringen. Dat leidt tot betere beslissingen.’ Bijna 4 jaar is ze huurderscommissaris bij Woningstichting Samenwerking in Vlaardingen, waar ze het perspectief van de huurder brengt. ‘Ik vind het waardevol om op deze manier mijn eigen ervaringen, ook als huurder, te kunnen inzetten.’ Mede op haar initiatief heeft de raad nu ook een commissie maatschappij, waar het thema leefbaarheid - naast beschikbaarheid, betaalbaarheid en duurzaamheid - structureel op de agenda staat.

Erica is zich er heel van bewust dat haar rol als commissaris niet vanzelfsprekend is. ‘In de ruim 20 jaar dat ik nu bestuurlijke en toezichthoudende functies vervul, ben ik vaak de enige vrouw en vrouw van kleur.’ Al vroeg droomde ze ervan daarin voor anderen een rolmodel te kunnen zijn. Zoals ze als tiener vol bewondering keek naar actrice Diahann Carroll, de eerste zwarte vrouw die op tv niet de rol van bediende of slaaf speelde maar een krachtige en invloedrijke persoonlijkheid. Ze verwierf bekendheid met haar rol als Dominique Deveraux, ‘een mysterieuze rijke zakenvrouw’ in de soapserie Dynasty.

Geïntegreerd met behoud van roots

Erica is geboren in Suriname en kwam als kleuter in 1974, samen met haar grootouders en moeder naar Nederland. Ze verbleven eerst bij familie in Rotterdam. ‘Alles was anders. We woonden op een verdieping met hoge trappen, schuiframen en een kachel in de kamer – het was koud die eerste winter. In Suriname woonden we in een groot koloniaal huis met een flink erf.’ Haar moeder kon niet aarden in Rotterdam en verhuisde met Erica via Utrecht naar Zeist, waar ze werk vond. Stap voor stap bouwden ze een nieuw bestaan op.

Erica van Engel
Commissaris bij: Woningstichting Samenwerking in Vlaardingen en voorzitter van de remuneratiecommissie
Opleiding: TMO Fashion Businessschool (niet afgerond), Ondernemersdiploma Textielhandel, diverse trainingen van HBO tot post-academisch niveau. Onlangs certificering voor Toezichthouders behaald en ingeschreven in register van toezichthouders bij Maastricht University
Werk: directeur Vrouwen van Nu
Woont in: Rotterdam
Nevenfuncties: lid Provinciale Staten Zuid-Holland (VVD) en oprichter en sociaal ondernemer van Belief in Business waarin ze vrouwelijke ondernemers coacht en adviseert
Vrije tijd: hardlopen en fitness

Ze groeide op in 2 werelden: die van ‘spruitjes en witlof’ in het witte Zeist en ‘pom en pastei’ tijdens weekenden en vakanties bij haar Surinaamse familie in Rotterdam. ‘Als tiener vond ik het helemaal niets dat we in Zeist woonden, nu ben ik mijn moeder heel dankbaar. Ik ben goed geïntegreerd, zonder afstand te doen van mijn roots.’ Toen haar moeder besloot te remigreren naar Suriname, verhuisde Erica terug naar Rotterdam. Daar realiseerde ze haar droom en opende een conceptstore van een Italiaans modemerk. Maar na 3 maanden moest ze de winkel sluiten om faillissement te voorkomen. ‘Dat was een enorme teleurstelling en ik wilde voorlopig niets meer met mode doen.’

Kantelpunt

Uiteindelijk kwam ze terecht in een functie als bureaumanager en personeelsfunctionaris bij een welzijnsorganisatie in Rotterdam Delfshaven. ‘Daar is de kiem gelegd voor mijn visie op maatschappelijk ondernemerschap. Ik hoorde over mensen in schrijnende situaties. Er werd veel gepraat en vergaderd, maar echte oplossingen bleven uit. Waarom werd het bedrijfsleven niet bij welzijnswerk betrokken, vroeg ik me af? Bedrijven kunnen zoveel bijdragen aan het aanpakken van maatschappelijke vraagstukken.’

Rond de eeuwwisseling werd Erica ernstig ziek, zonder duidelijke diagnose en raakte ze bovendien zwanger. 6 weken na de geboorte van haar dochter kreeg ze, na een medische controle, een telefoontje: ‘Als u nu niet naar het ziekenhuis komt, gaat u dood.’ Wat volgde waren 5 ingrijpende weken met zelfs een bijna dood-ervaring. Uiteindelijk bleek ze de zeldzame auto-immuunziekte sarcoïdose te hebben. ‘Het gaat nu goed, maar het was een lange weg. Wat me gaande hield? Ik wilde mijn dochter zien opgroeien.’

Deze ervaring betekende een kantelpunt in haar leven. Na haar herstel ging ze op zoek naar een plek die bij haar paste. Ze nam een sabbatical en vertrok naar Suriname, om na te denken. In die periode ontstond het idee voor een stagebemiddelingsbedrijf voor Nederlandse studenten bij Surinaamse bedrijven. ‘Die stagiairs kregen een leuke plek en het was goed voor het land en de ondernemers.’ Ze zette Suriname op de kaart als stageland: uiteindelijk gingen er jaarlijks 1.000 stagiairs via haar bureau en andere partijen naar Suriname.

Rolmodel

Ze raakte bekend als een van de eerste maatschappelijk ondernemende zzp’ers. ‘Ik ontdekte dat ik met mijn verhaal en ervaringen mensen kon helpen en geld kon verdienen en richtte in 2006 een bureau voor maatschappelijk ondernemerschap op.’ Ze adviseert bedrijven, maatschappelijke organisaties en gemeenten en coacht vrouwelijke ondernemers. Daarbij richt ze zich op creëren van maatschappelijke impact, politieke invloed en duurzame inkomsten door bedrijven structureel te betrekken bij maatschappelijke projecten. Die bedrijfsactiviteiten staan momenteel op een lager pitje. Want sinds 2022 is ze directeur van Vrouwen van Nu, de grootste vrouwenvereniging van Nederland.

Naast haar werk is Erica ook al 20 jaar politiek actief. Lange tijd achter de schermen, 4 jaar geleden besloot ze om volksvertegenwoordiger te worden. Eerst als voorzitter van de wijkraad en sinds 2023 als lid van de Provinciale Staten van Zuid-Holland. Ook in de politiek draagt ze bij aan diversiteit en vervult ze in haar ogen een voorbeeldfunctie. Slechts 2 van de 55 statenleden zijn vrouwen van kleur.

‘Mijn dochter is inmiddels 26. Ik voel me een bevoorrecht mens; ik heb de kans gekregen om me te ontwikkelen als verbinder tussen ondernemers, overheid en burgers. Op veel plekken mag ik meepraten, waar vrouwen als ik tot nu toe meestal niet aanwezig zijn. Ik hoop daarmee een rolmodel te zijn en andere vrouwen te inspireren om ook hun rol in de samenleving te pakken.’ Bijvoorbeeld als commissaris van een maatschappelijke organisatie zoals een woningcorporatie.

Tekst: Margriet Pflug, foto’s: Joris den Blaauwen

Wil je elk kwartaal Aedes-Magazine in jouw inbox?

Gerelateerde artikelen