Corporaties vragen er al jaren om: schaf de winstbelasting voor onze sector af. Als sector kunnen we dat niet even ‘fixen’. Wat ik wel kan doen, is blijven uitleggen waarom deze belasting zo wringt. En vooral: laten zien hoeveel Nederland ermee wint als corporaties dat geld kunnen inzetten voor meer huizen, betere woningen en sterke wijken.
Het naar nul brengen van de winstbelasting, technisch via een herbestedingsreserve zodat corporaties die investeren geen winstbelasting betalen, is eigenlijk een no-brainer. Het levert een win-win2 op. De grootste winst is voor woningzoekenden die al jaren wachten op een betaalbaar huis. Maar ook huurders winnen door goed onderhoud en verduurzaming. Nederland wint mee, door miljarden aan bouw- en verduurzamingsopdrachten en bijbehorende werkgelegenheid. Ook de schatkist profiteert: extra investeringen leveren miljarden aan btw en andere belastinginkomsten op. Dat is veel meer dan de winstbelasting nu oplevert.
Dat klinkt misschien bijna te mooi om waar te zijn. Toch is het goed uit te leggen. Elke euro minder belasting kan, via het hefboomeffect, ongeveer € 30 aan investeringsruimte opleveren voor corporaties. Dat geld gaat naar onderhoud. Naar verduurzaming. Naar perspectief op een goede en betaalbare woning voor velen.
‘Elke euro minder belasting kan ongeveer € 30 aan investeringsruimte opleveren voor corporaties’
Corporaties willen doorgroeien naar de bouw van 30.000 nieuwe woningen per jaar. Dat hebben we afgesproken in de Nationale Prestatie Afspraken. Voor ons is dat niet vrijblijvend. Ook nu bouwkosten hoog zijn, de rente is opgelopen en projecten vastlopen door netcongestie of lange procedures. Maar dan moet het kabinet ons wel in staat stellen om te blijven investeren.
Uiteindelijk is de hamvraag eenvoudig: nemen we de ambitie van 100.000 woningen per jaar serieus? En nemen we daarmee ook de mensen serieus die al zo lang wachten op een fijne woning? Als corporaties financieel vastlopen, vallen bouwprojecten stil. Niet alleen sociale huurwoningen, maar vaak hele gebiedsontwikkelingen met ook middenhuur en koopwoningen. Dat valt aan niemand uit te leggen.
‘Nemen we de ambitie van 100.000 woningen per jaar serieus?’
Daarom voerden we hartje zomer campagne met de boodschap: ‘Geen winst mogen maken, maar wél winstbelasting betalen. Corporaties bouwen liever jouw woning.’ Ik hoop van harte dat het kabinet richting Prinsjesdag de juiste keuze maakt en de investeringskracht van corporaties op peil houdt.
Hoewel de win-win2 niet te negeren lijkt, weet ik bij het schrijven van deze tekst niet welke keuze het kabinet heeft gemaakt. Maar één ding weet ik wel: als de maatregelen onvoldoende zijn, blijven wij strijdbaar. Voor huurders. Voor woningzoekenden. En voor de volkshuisvesting die Nederland hard nodig heeft.
Aedes-reactie op Prinsjesdagplannen van kabinet-Jetten
Op Prinsjesdag werd bekend dat woningcorporaties vanaf 2028 worden vrijgesteld van ATAD, een Europese regeling die belastingontwijking door multinationals tegen moet gaan. Een voorlopige doorrekening laat zien dat de maatregel corporaties zo’n € 6 miljard extra investeringsruimte kan opleveren ten opzichte van de plannen uit het coalitieakkoord.
In een reactie zegt Aedes-voorzitter Liesbeth Spies: ‘Het kabinet erkent dat corporaties veel meer investeringsruimte nodig hebben om woningen te kunnen blijven bouwen en verduurzamen. Het zet met het afschaffen van de ATAD-belasting een belangrijke stap in de goede richting. Dat geeft ruimte om de komende jaren woningen te blijven bouwen en verduurzamen en de huren betaalbaar te houden, zoals afgesproken in de Nationale Prestatieafspraken. Het biedt ruimte om door te praten over de investeringen op lange termijn, want we zijn er nog niet. Op termijn is volledig afschaffen van de winstbelasting nodig voor alle volkshuisvestelijke taken’