‘Als je breder kijkt dan je eigen rol is er meer mogelijk’

De Utrechtse wijk Leidsche Rijn is met House of the Artists (HOTA) een inspirerend wooncomplex rijker. Het gebouw omvat 250 woningen voor kunststudenten en woonstarters. Stichting Studenten Huisvesting (SSH) en Cazas Wonen ontwikkelden het complex in co-creatie voor studenten van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht.

‘De toenmalige directeur van de HKU belde mij in 2019 over de ontwikkelplannen van de gemeente Utrecht voor Leidsche Rijn.’

‘Het idee was om een cultuurstrook te ontwikkelen. Het huisvesten van kunststudenten paste goed binnen die plannen. Zo ben ik in gesprek geraakt met de gemeente. Hun plannen voor HOTA waren ambitieus. Dankzij hun enthousiasme en energie wilden wij graag meewerken. Wij hadden alleen net onze investeringsportefeuille rondgemaakt voor de komende jaren.’

‘Ik heb toen een bestuurder van Cazas Wonen gebeld. Zij hadden op korte termijn wel investeringsvermogen en vonden HOTA ook interessant. Lang verhaal kort: Cazas financierde het project en wij als SSH zouden de kamers beheren en verhuren aan studenten. Zo’n constructie is niet uniek, maar vraagt wel om wederzijds vertrouwen en een duurzame relatie.’

Complex paste beter bij ons

‘In aanloop naar de oplevering in 2025 keek Cazas nog eens naar hun plannen in Utrecht. De woningcorporatie vond dat dit complex eigenlijk toch beter bij ons paste. Omdat wij in de tussenliggende periode weer meer investeringsruimte hadden gekregen, konden we het HOTA-gebouw toch kopen.’

‘House of the Artists is een mooi voorbeeld van hoe je projecten realiseert door onderling elkaars investeringspieken en -dalen te combineren. Met genoeg vertrouwen is er vaak meer mogelijk dan je denkt. Als partijen in je directe omgeving weten dat je goede dingen doet en maximaal probeert te investeren, staan zij sneller open om mee te denken. Cazas verdient veel lof voor de liefde waarmee ze HOTA hebben ontwikkeld en de flexibiliteit om het vervolgens in het maatschappelijk belang weer aan ons te verkopen.’

Bekijk een kort filmpje over HOTA op de website van Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU).

‘Voor ons voelde HOTA als een cadeau. We waren rond 2019 met de gemeente in gesprek over onze huisvesting en toen kwam er een kavel in Leidsche Rijn vrij.’

‘Die kavel paste niet in onze visie op onderwijsgebouwen, maar was wel geschikt voor studentenhuisvesting. Omdat wij dat niet zelf doen, hebben we meteen SSH erbij gevraagd. Via hen kwam Cazas Wonen aan tafel en ontstond een samenwerking die heel vlot verliep.’

‘Natuurlijk hebben we ook discussies gehad, bijvoorbeeld over de vraag hoe we zoveel mogelijk betaalbare woonruimtes konden realiseren. Dat is voor studenten extra belangrijk, omdat die doorgaans geen grote portemonnee hebben. SSH en Cazas waren altijd heel transparant en coöperatief. Het resultaat is geweldig: 250 studentenwoningen is voor ons echt aanzienlijk. We hebben ongeveer 4.200 studenten, dus dit maakt voelbaar verschil in de woningdruk.’

Een community van ontmoeten en inspireren

‘Een wooncomplex specifiek voor kunststudenten is erg belangrijk. Je bouwt een community waarin studenten elkaar ontmoeten en inspireren. Je creëert ook onderlinge acceptatie van de reuring die bij kunst hoort. In HOTA wonen niet alleen ‘schilders’, maar ook bijvoorbeeld theater- en muziekstudenten die moeten kunnen oefenen. Daar wordt in een standaard woningcomplex doorgaans wat minder enthousiast op gereageerd.’

‘De locatie in Leidsche Rijn, vlak bij de gele Hogeweidebrug, is centraler dan veel mensen denken. Bovendien wordt hier in 2029 het cultuurcluster Berlijnplein opgeleverd, op nog geen 100 meter van HOTA. Dit wordt een terrein vol creatieve organisaties en bedrijven. Dat biedt ook weer kansen voor onze studenten.’

‘HOTA is een van de best geslaagde experimenten als het gaat om co-creatie en samenwerking tussen verschillende partijen.’

‘Het succes zat ’m erin dat we niet dachten vanuit eigen positie of afbakening, maar vanuit maatschappelijke meerwaarde. We stelden direct de doelgroep centraal, waarna ieder vanuit zijn kracht bijdroeg. HKU bracht de creatieve drive, SSH had de expertise over studentenhuisvesting en wij de organisatiekracht om te ontwikkelen en te investeren.’

‘Ook de rol van de gemeente Utrecht moet niet worden onderschat. De gemeente was vanaf het begin al enthousiast, welwillend en meedenkend. Dat heeft echt bijgedragen aan de snelle realisatie van dit mooie project.’

Luister écht naar elkaar

‘Voor buitenstaanders is het misschien niet logisch dat wij een complex ontwikkelen om het vervolgens weer over te dragen. Voor ons voelt dat niet zo. Het zou toch doodzonde zijn als broodnodige studenteneenheden er niet konden komen, alleen omdat SSH er toen even geen investeringsruimte voor had? HOTA is een fantastische plek geworden voor studenten en starters. Welke corporatie het in eigendom heeft, is maatschappelijk irrelevant. Toen SSH het wilde overnemen, hebben we het dan ook niet onnodig ingewikkeld gemaakt.’

‘De les voor andere corporaties? Werk gelijkwaardig samen, luister écht naar elkaar, vooral ook naar de mensen voor wie je bouwt, en durf breder te kijken dan je eigen rol. Wij hebben HOTA met toewijding, liefde en passie ontwikkeld en met plezier en trots overgedragen aan SSH.’

Samenwerking en solidariteit
Niet iedere corporatie kan haar bijdrage aan de gezamenlijke opgave zelfstandig realiseren. Dat maakt onderlinge samenwerking en solidariteit geen vrijblijvende keuze, maar een noodzakelijke voorwaarde om de volkshuisvestelijke doelen daadwerkelijk te behalen.
Lees meer over samenwerking en solidariteit op Aedes.nl.

Tekst: Chris Verhoef, foto’s: Chantal Spieard

Wil je elk kwartaal Aedes-Magazine in jouw inbox?

Gerelateerde artikelen